Afbeelding 3

Thema's

Duurzaam productieproces

De moderne procestechnologie in de keramische industrie staat borg voor efficiënt energiegebruik, een minimale hoeveelheid reststoffen en dus een minimale milieubelasting. Dit komt omdat energiebesparing en het terugdringen van emissies al decennia lang belangrijke speerpunten van de keramische industrie vormen.

Wat opvalt is dat in het gehele productieproces vrijwel geen afval vrijkomt en afval dat al vrijkomt direct wordt hergebruikt of elders als nuttige stof wordt toegepast.

Om van klei keramisch product te maken wordt een productieproces doorlopen dat vandaag de dag vergaand is geperfectioneerd en geautomatiseerd. Het is een beheersbaar proces met als processtappen, kort samengevat:

  • voorbewerking van de klei;
  • vormgeving van het gewenste product;
  • drogen en; 
  • bakken.

Voorbewerking van de klei

Na de winning wordt de klei opgeslagen om een homogeen grondstofmengsel te krijgen.

De voorbereiding van de klei vindt in verschillende fasen plaats. De klei wordt na de eerste opslag, gekneed en/of "gewalsd" om de vereiste korrelgrootte te verkrijgen, en vervolgens opnieuw opgeslagen voor enkele dagen tot zelfs enkele maanden.

Voordat de klei wordt verwerkt, wordt het vochtgehalte gecontroleerd. Soms moet water worden toegevoegd om de juiste consistentie te krijgen voor het vormen. Afhankelijk van het type keramisch product kunnen grondstoffen als houtzaagsel of residu uit de papierindustrie worden toegevoegd om de porositeit van het eindproduct te verhogen.

Vormgeving van het gewenste product

Voor de productie van bakstenen wordt de klei gevormd in een mal of in de gewenste vorm geëxtrudeerd en vervolgens op maat gesneden. Bij de productie van dakpannen kan de klei een proces in twee fasen ondergaan. De vormgeving vindt dan na de extrusie plaats, afhankelijk van het type dakpan dat wordt gefabriceerd. Bijvoorbeeld, voor Tuiles du Nord wordt de geëxtrudeerde klei tussen twee mallen geperst.

Bij de vormgeving van fijnkeramische producten wordt een aantal methodes toegepast. De waarschijnlijk oudst bekende hiervan is de plastische vormgeving: het (op)draaien en "jiggeren". Op deze manier worden met name (deels handmatig) symmetrische modellen gemaakt (borden, kopjes, vazen etc.). Bij deze methode kan ook nog gebruikt worden gemaakt van gipsvormen die tevens dienen voor de onttrekking van water uit de kleimassa. Voor het vormen van a-symetrische en/of producten met meer ingewikkelde vormen, zoals wastafels en closetpotten, wordt de vloeibare kleimassa in gipsvormen gegoten. Doordat de gipsvorm water onttrekt aan het product, ontstaat een vormvaste contactlaag.

Het vormen van keramische vloer- en wandtegels gebeurt door het samenpersen (droogpersen)  van vooraf bereid poeder in een veelal stalen matrijs. De kleimassa heeft hierbij een relatief laag vochtgehalte (4-8 %). Tenslotte kan extrusie worden genoemd. De vochtige massa wordt daarbij door een (matrijs-) mondstuk wordt geperst. Deze methode wordt met name toegepast bij de productie van "splijt"-tegels en sommige soorten plavuizen.

Drogen en bakken

De gevormde klei wordt gedroogd om het vochtgehalte te verlagen en vervolgens in ovens gebracht om te bakken. Wanneer het bakproces is afgelopen en de producten afgekoeld zijn, worden ze verpakt voor verzending. In alle stadia van het productieproces wordt een gedegen kwaliteitscontrole uitgevoerd.

Voor uitgebreidere informatie over de productie van baksteen zie de informatie gegeven onder Arbo en onderwijs.

productie zonder afvalarbo controle productie